STANAG 4569 neyi kapsar?
STANAG, NATO standardizasyon anlaşmasıdır. "Protection Levels for Occupants of Logistic and Light Armoured Vehicles" başlıklı STANAG 4569 koruma seviyelerini belirler; test yöntemleri ise Müttefik Mühendislik Yayını AEP-55'te anlatılır. AEP-55'in 1. cildi kinetik enerji ve topçu tehditlerini, 2. cildi mayın patlamasını kapsar. STANAG'ın 2. baskısı 2012'de yayımlandı. El yapımı patlayıcılara (EYP) karşı koruma ayrı ve kamuya açık olmayan belgelerde ele alınır.
Standart üç tehdit türüne bakar: kinetik enerji (mermiler ve zırh delici mermiler), topçu parçaları ve mayın patlaması. Bir araç ya da zırh paketi her tür için farklı seviyeye ulaşabilir; örneğin kinetik enerjide seviye 3, mayında seviye 2a. Bu yüzden bir STANAG seviyesi her zaman ait olduğu tehdit türüyle birlikte okunmalıdır.
Kinetik enerji tehditleri, seviye 1–6
| Seviye | Tehdit mermileri | Mesafe | Hız |
|---|---|---|---|
| 1 | 7,62×51 mm NATO ball (M80) · 5,56×45 mm NATO SS109 · 5,56×45 mm M193 | 30 m | 833 · 900 · 937 m/s |
| 2 | 7,62×39 mm API BZ | 30 m | 695 m/s |
| 3 | 7,62×51 mm AP (tungsten karbür çekirdek) · 7,62×54R B32 API | 30 m | 930 · 854 m/s |
| 4 | 14,5×114 mm API B32 | 200 m | 911 m/s |
| 5 | 25 mm APDS-T (M791 veya TLB 073) | 500 m | 1258 m/s |
| 6 | 30 mm APFSDS veya AP | 500 m | AEP-55'te tanımlandığı gibi |
Seviye 1–3'te tehdit aracın her yönünden gelir. Seviye 5 ve 6'da top mermisi tehdidi tam çember için değil, ön yay (±30°) için geçerlidir. Seviye 1–3, ek kompozit veya seramik panellerle donatılan hafif ve lojistik araçlar için tipik hedeflerdir; seviye 4 ve üzerinde gereken zırh çok daha ağırlaşır.
Topçu parça tehditleri
Topçu tehdidi, aracın yakınında patlayan 155 mm'lik yüksek patlayıcılı bir mermiye dayanır. Patlama ne kadar yakınsa seviye o kadar yüksektir: seviye 1'de yaklaşık 100 m, seviye 2'de 80 m, seviye 3'te 60 m. Seviye 4 ve 5'te patlamanın çok daha yakında olduğu varsayılır ve parça tehdidi genellikle 20 mm'lik parça benzeri bir mermiyle (FSP) temsil edilir; seviye 6'da patlama mesafesi 10 m'dir. Karşılanması gereken yükseklik açısı da seviyeyle birlikte artar, çünkü yakındaki bir patlamanın parçaları yukarıdan da gelebilir.
Mayın patlaması tehditleri
| Seviye | Tehdit | "a" testi | "b" testi |
|---|---|---|---|
| 1 | Aracın altında patlatılan el bombaları, patlamamış parçalı alt mühimmat ve küçük anti-personel düzenekler | — | — |
| 2 | Tanksavar patlama mayını, 6 kg TNT eşdeğeri | herhangi bir tekerlek veya palet altında | merkezin altında |
| 3 | Tanksavar patlama mayını, 8 kg TNT eşdeğeri | herhangi bir tekerlek veya palet altında | merkezin altında |
| 4 | Tanksavar patlama mayını, 10 kg TNT eşdeğeri | herhangi bir tekerlek veya palet altında | merkezin altında |
Seviye 5 ve 6 için mayın tanımı yoktur. Mayın testinde yalnızca gövdenin delinip delinmediğine değil, araç içindeki personele aktarılan yüklere de bakılır; bu yüzden koltuklar, taban tasarımı ve aracın biçimi en az zırh malzemesi kadar önemlidir.
Bir teklifteki STANAG seviyesi nasıl okunur?
- Tehdit türü: Seviye kinetik enerji, topçu ya da mayın tehdidine mi ait; mayında hangi alt seviye (a veya b)?
- Test edilen nesne: Aracın tamamı mı, yoksa bir zırh paneli ya da malzeme numunesi mi test edildi? Seviye 3'te test edilen bir panel aracın tamamını seviye 3 yapmaz; birleşim yerleri, camlar ve kapılar da hesaba girer.
- Alan yoğunluğu: kg/m² cinsinden ağırlık, hafif bir aracın zırhlamadan sonra ne kadar faydalı yük taşıyabileceğini belirler.
- Kanıt: Testi hangi laboratuvar yaptı ve rapor STANAG 4569 ile AEP-55'in hangi baskısına dayanıyor?
STANAG 4569 kara araçları için yazılmıştır. Botlar ve hava araçları için kinetik enerji seviyeleri, araca özgü mayın testleri olmadan, balistik koruma için pratik bir referans olarak sıkça kullanılır. Kişisel balistik yelekler için geçerli referans ise NIJ koruma seviyeleri rehberimizde anlatılan NIJ standardıdır.
STANAG seviyesi belirtilen İpek platform zırhları
Yalnızca kendi verisinde STANAG 4569 seviyesi belirtilen ürünler listelenir. Seviye zırh paketine aittir; belirli bir uygulama için tehdit türü ve test raporu talep üzerine paylaşılır.
Sık sorulan sorular
STANAG 4569 ile NIJ aynı şey mi?
Hayır. NIJ standartları kişisel balistik yelekleri, STANAG 4569 ise araçları kapsar. Bazı test mermileri ortaktır; örneğin 7,62×51 mm M80 mermisi ikisinde de geçer.
"Seviye 2a" ne demek?
Bir tekerlek veya palet altında patlatılan 6 kg'lık patlama mayınıyla yapılan seviye 2 mayın testidir. "2b" aynı yükün aracın merkezinin altında patlatılmasıdır.
Tek bir zırh plakası "STANAG seviye 4" olabilir mi?
Bir plaka ya da panel, seviye 4 kinetik enerji mermisine karşı test edilebilir. Bir aracın seviye 4'e ulaşıp ulaşmadığı ise birleşim yerleri, camlar ve mayın koruması dahil tüm tasarıma bağlıdır.